Zorunlu trafik sigortası yaptırmak istediğinde farklı şirketlerden farklı fiyatlar alıyorsun. Üstelik geçen yıl ödediğin primden bu yıl daha fazla ya da daha az ödeyebiliyorsun. Bu farklar sigortacıların prim hesaplarken dikkate aldığı belirli kriterlerin sonucu.
Devlet Tarifesi ve Şirket Fiyatlaması
Türkiye’de zorunlu trafik sigortası fiyatları tamamen serbest piyasaya bırakılmış değil. Sigorta şirketleri, SEDDK (Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu) tarafından yayımlanan tarife yönetmeliği çerçevesinde hareket ediyor. Bu yönetmelik; azami prim tavanlarını, hasarsızlık indirimi basamaklarını ve uygulanabilecek ek ücretleri düzenliyor.
Şirketler bu tavanın altında kendi aktüeryal hesaplarına göre fiyat belirliyor. Bu yüzden aynı araç için farklı şirketlerden farklı teklifler alman mümkün, hatta olağan.
Primi Belirleyen Faktörler
1. Araç Bilgileri
Trafik sigortasında fiyatın büyük bölümü araca göre şekilleniyor:
- Araç grubu: Otomobil, kamyonet, motosiklet, taksi, minibüs, kamyon gibi her araç grubunun azami primi ayrı belirleniyor.[1] Tazminat limitleri de araç grubuna göre ayrı belirleniyor.
- Araç yaşı: Sigorta şirketleri, araç yaşını risk faktörü olarak değerlendiriyor. Eski araçlar bazı şirketlerde daha yüksek prim ödeyebiliyor.
2. Hasarsızlık Basamağı
Prim hesabında en belirleyici kişisel faktör hasarsızlık basamağın. Sistem 0’dan 8’e kadar dokuz basamaktan oluşuyor. Basamak aracı kullanan kişiye göre değil, araç sahibine (işletene) göre belirleniyor. Birden fazla aracın varsa her aracın basamağı ayrı takip ediliyor.[1]
İşleten olarak ilk kez trafiğe çıkıyorsan indirim ve artırım içermeyen 4. basamaktan başlıyorsun. Birden fazla aracın varsa ikinci ve sonraki araçların poliçeleri de 4. basamaktan başlatılıyor.[2]
Poliçe süresi içinde poliçenden tazminat ödenmezse bir sonraki poliçede bir üst basamağa çıkıyorsun. Azami primin hesabında 5, 6, 7 ve 8. basamaklar için sırasıyla %5, %20, %40 ve %50 indirim kullanılıyor. 8. basamağa geçmek için 7. basamakta en az beş dönem kalman ve bu sürede tazminat ödemesi olmaması gerekiyor.[1]
Poliçe süresi içinde yapılan her maddi tazminat ödemesi seni bir alt basamağa, her sakatlanma veya destekten yoksun kalma tazminatı iki alt basamağa düşürüyor. Artırım oranları 3. basamakta %45, 2. basamakta %90, 1. basamakta %135, 0. basamakta %200. 1. basamaktayken bir dönemde üç veya daha fazla kazadan tazminat ödenirse 0. basamağa iniyorsun.[1]
Aracının basamak bilgisi SBM kayıtlarında tutulduğu için şirket değiştirdiğinde de basamağın aynı kalıyor. Araç değiştirdiğinde de basamak bilgin yeni araca geçiyor.
Önce yeni aracı alıp eskisini sonra satıyorsan, bir süre iki aracın olduğu için yeni aracın poliçesi 4. basamaktan başlıyordu. 1 Ocak 2026’dan itibaren bu durumda da eski aracın basamağı yeni araca aktarılıyor. Acentene ya da sigorta şirketine başvurup basamak düzeltmesi isteyebilirsin, başvurmazsan düzeltme poliçe yenilenirken otomatik yapılıyor. Eski aracın basamağı 4’ün altındaysa o basamak da yeni araca taşınıyor.[2]
3. Sürücü Profili
Bazı sigorta şirketleri sürücüye ait bilgileri de fiyatlamaya yansıtıyor:
- Ehliyet yılı: Az deneyimli sürücüler istatistiksel olarak daha yüksek hasar riski taşıdığından prim daha yüksek çıkabiliyor.
- Yaş: Genç sürücüler için ek risk katsayısı uygulayan şirketler var.
- Trafik ceza puanları: Trafik kuralı ihlalleri nedeniyle aldığın ceza puanları ile sürücü belgene el konulma süresi ve nedenleri prim hesabında kullanılabiliyor.[1]
4. Kullanım Amacı
Aracın kullanım türü de primi etkiliyor. Tarife, araç grubuna göre özel ve tüzel kullanım için ayrı artırım oranları öngörüyor; örneğin tüzel kullanımdaki bir otomobilin azami primi %20 artırımla hesaplanıyor.[1] Gerçek kişi olarak aynı araç grubunda beş araca kadar sahipsen araçların özel, altıncı araçtan itibaren tüzel kullanım sayılıyor.[1] Taksi ise ayrı bir araç grubu olduğu için baz primi en baştan farklı belirleniyor.[1]
5. SBM Hasar Geçmişi
SBM (Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi), Türkiye’deki tüm araç ve sürücülerin trafik sigortası hasar geçmişini tutan merkezi bir sistem. Sigorta şirketleri teklif üretirken SBM sorgusunu kullanıyor. Kusurlu olunan kazalardaki hasar geçmişi bir sonraki poliçede prim artışına yol açıyor; karşı tarafın tam kusurlu olduğu kazalar ise basamağı etkilemiyor.
6. Şirketin Kendi Fiyatlandırma Politikası
Azami tavan fiyatın altında her şirket kendi prim katsayılarını belirleyebiliyor. Bir şirket belirli araç segmentlerinde ya da belirli bölgelerde daha agresif fiyatlandırma yaparken, başka bir şirket farklı bir politika izleyebiliyor. Bu yüzden aynı kriterlere sahip iki aracın farklı şirketlerde birbirinden farklı fiyat alması tamamen olağan.
7. İMM (İhtiyari Mali Mesuliyet)
Zorunlu trafik sigortasının teminat limitleri SEDDK tarafından belirleniyor. Bu limitlerin üzerinde teminat istersen İMM (İhtiyari Mali Mesuliyet) sigortası yaptırman gerekiyor ve bunun için ilave prim ödüyorsun.[1] Aldığın iki teklif arasındaki fiyat farkı, tekliflerden birinde İMM bulunmasından kaynaklanabiliyor.
8. İl
Primin hesabında il de etkili. Şirket, aracın plaka ilini ya da senin ikamet ettiğin ili esas alabiliyor.[1] Tarifede il bazında oranlar var: İstanbul’da %6, Kocaeli’nde %3 artırım uygulanıyor, Ankara, Bursa ve İzmir’de oran uygulanmıyor, diğer illerde %1 ile %5 arasında indirim var. Şirketler bu oranlarla hesaplanan azami primin altında kendi bölgesel fiyatlamalarını yapabiliyor.[1]
Neden Her Yıl Fiyat Değişiyor?
Priminin yıldan yıla değişmesinin birkaç olası nedeni var:
- Tarifede güncelleme: SEDDK azami prim tavanını güncelleyebiliyor.
- Hasarsızlık basamağı değişimi: Hasar yaptıysan basamak düşüyor, prim yükseliyor. Hasarsız geçirdiysen basamak çıkıyor.
- Hasar maliyet endeksi: Azami primler her ay hasar maliyet endeksine göre artırılıyor. Endeks %45 asgari ücret, %30 yedek parça ve aksesuar fiyatları, %15 motorlu araç fiyatları ve %10 bakım ve onarım fiyatlarındaki değişimden hesaplanıyor.[1]
- Şirketin portföy kararı: Şirketler zaman zaman belirli araç ya da müşteri gruplarında fiyatlama stratejisini revize ediyor.
En Uygun Fiyatı Nasıl Bulursun?
Şirketler aynı kriterleri farklı ağırlıklandırdığı için tek bir şirketin fiyatına bakmak yetersiz kalıyor. Birden fazla şirketin teklifini aynı anda karşılaştırdığında aracın için o gün verilen en düşük fiyatı görebilirsin. Trafik sigortasının ötesinde kasko ile arasındaki farkı da merak ediyorsan, o konuya ayrıca değindik.
Trafik Sigortası
Birden fazla sigorta şirketinin teklifini senin için karşılaştıralım,
en uygun fiyatlı poliçeyi birlikte bulalım.
